De eerste wederopbouwpanden van Rotterdam – met een bijzonder familieverhaal 

Wie voor de panden op de hoek van de Bergselaan en de Schiebroeksestraat staat, verwacht niet dat dit panden met een bijzondere historie zijn. Ze zien er allemaal keurig uit, goed onderhouden, verder weinig opvallends. Het enige dat opvalt is de gedenkplaat voor de eerste steen. 
Het blijken panden met een bijzondere geschiedenis, een familiegeschiedenis welteverstaan. Wim Neeleman is de derde generatie Neeleman die de panden beheert. Hij vertelt er meer over vanuit het souterrain op Schiebroeksestraat 8c, waar hij een minimuseum over de panden heeft ingericht. 
  
“Mijn grootvader Maarten Neeleman kocht het stuk land waar de vijf panden op staan in 1913. Op de Bergselaan en het Lisplein stonden toen nog geen bomen”, aldus Wim. Zijn grootvader liet het pand bouwen met geld van particuliere hypotheekverstrekkers. De hypotheekakten zijn bewaard gebleven, wat erg bijzonder is, omdat veel akten verloren zijn gegaan tijdens het bombardement op Rotterdam in mei 1940. 

Persoonlijke ramp
In september 1939 overleed de grootmoeder van Wim. Een zoon van grootvader Maarten, en een oom van Wim, werkte in Curaçao en kwam met zijn gezin voor de begrafenis van zijn moeder naar Nederland. Op de terugweg naar Curaçao in november 1939 werd, na vertrek vanuit Amsterdam, hun schip de ss Simon Bolivar voor de Engelse kust getorpedeerd door de Duitsers. De oom van Wim wist zijn vrouw en dochter op een vlot te hijsen, en offerde zichzelf daarmee op tijdens die reddingsactie die hijzelf niet overleefde. 
Op 14 mei 1940 werden de panden aan de Schiebroeksestraat gebombardeerd, waarschijnlijk door een overtollige bom vanuit een Duits gevechtsvliegtuig op de weg terug naar Duitsland. Alle vijf panden, met vijftien woningen, werden hierbij volledig verwoest. Zes bewoners kwamen om het leven. “Het moet ongelofelijk zwaar voor mijn grootvader zijn geweest. Hij verloor dus in ruim een half jaar zijn vrouw, een zoon en zijn voornaamste materiële bezit.” 

Herbouw panden
Maar de grootvader van Wim zat niet bij de pakken neer en startte in 1941 met de herbouw, samen met de dhr. Voogt, die tegenover de panden woonde. In het souterrain hangt een uitvergrote foto van een groot gezelschap waarin grootvader Neeleman geflankeerd wordt door familieleden, aannemer en bouwers. Wim opent een vitrine, en laat het grootboek zien dat zijn grootvader in keurig handschrift bijhield. Facturen uit 1941 van de bouwbedrijven die aan de heropbouw van de panden hebben meegewerkt, zijn in perfecte staat bewaard gebleven, alsof ze net gedrukt zijn. 
“Het Platform Wederopbouw Rotterdam, dat het verhaal van de wederopbouw van onze stad onder de aandacht wil brengen bij Rotterdammers, is hier onlangs op bezoek geweest, ze waren onder de indruk van wat hier bewaard is gebleven. In het gesprek met PWR kwamen we er achter dat deze panden de eerste wederopbouwpanden van Rotterdam zijn na het grote bombardement van mei 1940, heel bijzonder.”

Huurders
Ook na de oorlog bleven de panden in de familie en dat is nog steeds zo. Altijd zijn de woningen in de particuliere verhuur geweest. Vanaf 1988 werd Wim de beheerder van de panden. Appartement voor appartement heeft hij verduurzaamd, centrale verwarming laten installeren waar nog gaskachels waren. “Bovendien was ik er vroeg bij met dubbelglas, toen dat nog niet vanuit de overheid gestimuleerd werd. We hebben altijd net wat extra’s voor onze huurders willen doen.” De kerstkaarten die huurders tot voor kort elk jaar ontvingen, met elk jaar weer een ander bijzonder aspect van de panden op de voorzijde van de kaart, getuigen daarvan. Bovendien is het verloop van huurders in de panden erg laag, dat geeft al aan hoe tevreden de huurders zijn.  

Toekomst
Of de panden in de toekomst in de familie kunnen blijven is onzeker. “Het is lastig panden als deze te verduurzamen, enkelsteensmuren isoleer je bijvoorbeeld niet zomaar. Bovendien is de erfbelasting hoog, wat maakt dat het niet aantrekkelijk is om dit over te dragen aan onze kinderen”, aldus Wim. “Maar voorlopig hebben we het nog; als we het puur vanwege het rendement hadden gedaan, hadden we het allang verkocht.”