Tijdens haar zwangerschap kwam Eva (35) erachter dat ze bloedarmoede had. Zelf is ze arts en notabene gespecialiseerd in hematologie (bloedziekten), maar ze dacht pas aan bloedarmoede toen het al een flinke impact op haar leven had. Sindsdien wil ze graag aandacht vragen voor deze sluipende energiedief, die vooral vrouwen treft.
Eva: “In Blijdorp heb ik een actief en fijn leven. Naast een boeiende en drukke baan ben ik een fervent hardloper en train bij Rotterdam Atletiek. Mijn sociale leven is ook belangrijk voor me. Dat ik vaak moe was, leek eigenlijk vanzelfsprekend. Geleidelijk gingen mijn sportprestaties achteruit en voelde ik me steeds slechter. Maar toen mensen tegen me zeiden dat ik er slecht uitzag, ging er pas een belletje rinkelen. Zou het geen ijzertekort zijn?”
IJzertekort en bloedarmoede
IJzer is een belangrijk onderdeel van rode bloedcellen. Rode bloedcellen zorgen voor zuurstofopname en transport. Als er te weinig rode bloedcellen zijn, heb je bloedarmoede.
Voorheen dachten we dat vermoeidheid alleen kwam door bloedarmoede, maar we leren steeds meer dat een deel van de mensen ook klachten kan hebben van ijzertekort zonder bloedarmoede. Naast zuurstofopname en transport heeft ijzer nog veel meer functies. Zo is het onder andere belangrijk voor de energiehuishouding van je spieren en heeft het invloed op je hersenen.Vrouwen kunnen ijzertekort hebben omdat ze maandelijks bloed verliezen door hun menstruatie. Door het bloedverlies kan je het ingebouwde ijzer in de rode bloedcellen niet recyclen. Dat geldt voor alle vrouwen gedurende de hele periode dat zij menstrueren. Als dit proces van een ijzertekort door blijft gaan en niet in balans is met hoe veel ijzer je binnenkrijgt, raakt je ijzervoorraad langzaam op. In veel gevallen is hier niet tegenop te eten met ijzerrijke voeding.
Klachten
Als je bloedarmoede hebt door een ijzertekort staat vermoeidheid vaak voorop. Omdat je minder rode bloedcellen aanmaakt, kan je er bleek uit zien. Daarnaast kan je moeite hebben met denken en concentreren, een soort ‘brain-fog’. Rusteloze benen en haaruitval komen ook vaak voor. Het zijn algemene en vage symptomen, waardoor de klachten lang kunnen bestaan voordat er aan de diagnose gedacht wordt.
“Dat maakt het zo moeilijk” zegt Eva, “want veel vrouwen zoeken de oorzaak bij zichzelf of anderen zeggen dat het aan het drukke leven ligt. Terwijl je zelf toch niet goed begrijpt waarom je je slecht voelt en niet kan presteren op werk of sport zoals je van jezelf gewend bent. Het cliché van de klagende vrouw die altijd moe en kouwelijk is kan in deze gevallen al snel opspelen. Natuurlijk hebben veel vrouwen het druk met werk en zorgtaken, of met hun school of opleiding, maar het is gewoon zonde en onnodig om met deze klachten te blijven lopen.”
Oplossing
Voor Eva was de oplossing vrij simpel: meer ijzer binnenkrijgen. Dit lukte goed met ijzersupplementen. Maar het duurt lang voordat de ijzervoorraad weer is aangevuld, dat kan een half jaar tot een jaar duren. Het is dus belangrijk om lang door te gaan met de tabletten en niet te vroeg te stoppen. Daarnaast is het goed om na te denken waarom jouw ijzervoorraad is leeggelopen en of daar wat aan te doen is. Verder kan je op je voeding letten en voldoende ijzerrijke producten eten. IJzer zit zowel in vlees als in plantaardige producten, zoals in peulvruchten, spinazie en gedroogd fruit. Het Voedingscentrum geeft hier goede adviezen over.
Eva: “Met ijzertabletten voelde ik me langzaam wat beter, maar omdat de bevalling wel erg dichtbij kwam en mijn bloed nog niet goed genoeg was, kreeg ik een ijzerinfuus. Daarna werden de laatste weken van de zwangerschap en de kraamtijd echt heel fijn en had ik veel energie die hard nodig is in die periode. Achteraf vind ik het jammer dat ik, als ik terug kijk op de afgelopen jaren, niet heb geweten dat dit al langer speelde. Daardoor heb ik van veel leuke dingen minder kunnen genieten.”
Dit ervaringsverhaal kan voor sommige mensen herkenbaar zijn, maar dit is geen medisch advies. Mocht je klachten hebben, bespreek die dan altijd met de huisarts. Bij mannen en postmenopauzale vrouwen is ijzergebrek zeldzamer.
Verder lezen en luisteren?
Thuisarts.nl Bloedarmoede
www.hevigbloedverlies.nl/blog/bloedarmoede-door-hevig-bloedverlies-kan-dat/
De Prisma Podcast door Femke Veldman, Hilde Roijen en Marlijn Hoeks
www.voedingscentrum.nl