Elke tweede zaterdag van de maand tussen 10 en 12 uur kun je bij Het Klooster (Oude Noorden) terecht om je kapotte spullen te laten repareren in het Repair Café. Als ik binnenloop zijn de eerste bezoekers net binnengekomen met hun stofzuiger, lamp, koffiezetapparaat of ander product. Ze worden ontvangen door gastheer Menno, die een intakeformulier invult waarop het type apparaat en het probleem worden beschreven. Dan koppelt Menno de bezoeker aan één van de beschikbare reparateurs; ze dragen een naamplaatje met de tekst ‘Weggooien? Mooi niet!’.
Meestal zijn er zo’n vijftien reparateurs aanwezig die elk twee of misschien drie reparaties per ochtend kunnen uitvoeren. In ongeveer 75% van de gevallen kan een apparaat geheel of gedeeltelijk gerepareerd worden. Tijdens de reparatie blijft de bezoeker erbij, zo kan overlegd worden wat precies het probleem is en wat wel of niet opgelost kan worden. Bezoekers kunnen daar ook wat van leren en misschien krijgen ze meer interesse in techniek en worden ze gemotiveerd om toekomstige (eenvoudige) reparaties zelf uit te voeren. Het Repair Café is bedoeld als duurzaam en goedkoop alternatief voor weggooien en opnieuw kopen, niet als concurrent van een professioneel herstelbedrijf.
Ik kijk mee bij Ruth en Hein; Ruth heeft een ‘pinniemaat’ van haar kleinkind meegebracht en reparateur Hein probeert erachter te komen wat er aan mankeert. Een pinniemaat is een elektronische spaarpot die eruitziet als een kassa. Je kunt er muntgeld en briefgeld instoppen en de slimme spaarpot houdt bij hoeveel er al in de pot zit en wat je eruit hebt gehaald. Eerst wordt niet helemaal duidelijk waardoor het apparaatje niet goed meer werkt, maar als Hein de (nieuwe) batterijen doormeet blijkt dat ze niet voldoende stroom leveren. Hoewel het probleem nog niet is verholpen, is Ruth toch blij dat Hein een mogelijke oorzaak heeft gevonden; ze zal nieuwe batterijen kopen en komt volgende maand sowieso terug, want ze heeft ook nog een kapotte krultang.
Het komt wel vaker voor dat een bezoeker niet in één keer geholpen kan worden. Reparateur Pascal heeft vorige maand een steelstofzuiger onderzocht en gezien dat een condensator vervangen moet worden. Dat kost een paar euro en de eigenaar komt nu met dit nieuwe onderdeeltje terug om ‘m door Pascal te laten plaatsen. Pascal, van huis uit muziektechnicus, leerde op zijn zesde al solderen bij zijn vader. Wat vindt Pascal nu zo leuk aan dit vrijwilligerswerk? “Dat is vooral het contact met de collega’s, je bent onderdeel van een gemeenschap.” Maar ook het contact met de bezoekers uit alle lagen van de samenleving spreekt Pascal aan: “Kapotgaan discrimineert niet.”
Het is ondertussen een gezellige boel geworden; sommige bezoekers moeten op hun beurt wachten en zitten met een kop koffie in de hand om zich heen te kijken naar wat er om hen heen gebeurt. Reparateurs kijken soms op hun telefoon om een youtube filmpje te raadplegen waarin uitleg over een apparaat wordt gegeven. Als een reparatie is afgerond, vult de reparateur het intakeformulier aan met de bevindingen.
Volgens reparateur Tijmen komen de meeste mensen naar het café om kosten te besparen, vanwege duurzaamheid of omdat ze een emotionele band hebben met het apparaat. Een mooi voorbeeld daarvan is een echtpaar dat langskwam met hun kapotte minidiscspeler. Daarmee hadden ze dertig jaar geleden concertopnames gemaakt maar deze waren nu niet meer te beluisteren. Het leuke hiervan was ook dat Tijmen het zo’n vernuftig apparaatje vond dat het hem aan het denken zette over zijn dagelijks werk, waarin hij als werktuigbouwkundige meehelpt aan de ontwikkeling van onderwaterrobots.
Je hoeft trouwens helemaal geen technische achtergrond te hebben om aan de slag te gaan als reparateur; Marlies houdt gewoon van knutselen en ze vindt het een leuke puzzel om zich te verdiepen in de werking van steeds weer andere apparaten. Het leukste vindt ze het om mensen met een eenvoudige oplossing verder te kunnen helpen zodat ze het een volgende keer misschien zelf kunnen.
Het Repair Café is gratis maar een vrijwillige bijdrage is welkom voor de aanschaf of vervanging van gereedschap of om af en toe een uitje voor de vrijwilligers te kunnen organiseren. Ook kleding, gordijnen, fietsen en huishoudelijk witgoed kunnen worden aangeboden, maar telefoons en computerapparatuur niet.
Het Repair Café is in de maand augustus gesloten.
Het Klooster bevindt zich in de Ruivenstraat 81, Oude Noorden.