Straatnamen in Blij-Berg-Lis

Jan van Troyenstraat. Foto Frank Zwinkels.

Mensen wonen jarenlang met plezier in een straat met een naam waarvan ze de herkomst niet kennen, maar hoe leuk is het om te weten te komen wie Lumey was? Wat zaagde de Vlaggeman? En wat deed Groen van Prinsterer ook alweer? Wist je dat er vroeger veel irissen en lisbloemen bloeiden in de Lisvijver? Men noemde de vijver dan ook het Lischwater. Het Liskwartier, Lisplein en de Lisstraat danken hun naam aan deze lissen. 

Vanzelfsprekende namen
Vroeger duidden mensen een weg of straat aan met de naam van de plek waar die naartoe gaat. Zo kregen ook de Bergweg en de Bergselaan hun naam, want die gaan naar ‘den Berg’, dat is de oude naam voor Hillegersberg. De Noorderhavenkade, het woord zegt het al, was de kade van de vroegere Noorderhaven, die overigens maar kort gefunctioneerd heeft; in 1932 gegraven en in 1940 alweer gedempt voor de bouw van scholen. De Vlaggemanstraat heeft zijn naam te danken aan de gelijknamige houtzaagmolen aan de Rotterdamse Schie en de Heulstraat heet naar een ‘heultje’ (verhoging) aan de Schie. De Gordelweg was vroeger de gordel of rand van de stad en is nu de rand van onze wijk. 

Poldergebied vernoemd
Blijdorp, Bergpolder en Liskwartier zijn gebouwd in een oud polderlandschap, bestaande uit boerenland, boerderijen en een paar buitenhuizen van de elite van de stad. De namen van die polders zien we terug in de straatnamen: Ackerdijksepolder, Bieslandpolder, Blijdorpsepolder, Bergpolder, Schiebroeksepolder. Schieveensepolder en Zestienshovensepolder. De Delfgaauwstraat is vernoemd naar een buurtschap bij Delft en de Vrijenbansestraat naar een heerlijkheid bij Delft. Ook de voormalige landhuizen Insulinde, Eudokia en Walenburg leven voort in de straatnamen. Informatie over Insulinde vind je in de wijkkrant van december 2025. 

Watergeuzen en de 80-jarige oorlog (1568-1648)
Een aantal straten zijn genoemd naar mannen (sorry vrouwen!) uit de tijd van de 80-jarige Oorlog. De watergeus Lumey komt voor in het lied: ‘In naam van Oranje, doe open de poort, de watergeus staat voor den Brielle’. En watergeus Jan van Troyen woonde in Rotterdam en kreeg als eerste een kaperbrief van de prins van Oranje. Jammer genoeg kreeg hij slechts een hele korte straat, de Jan van Troyenstraat heeft maar één huisnummer, nr 1. Sonoy was de aanvoerder van de watergeuzen. Louis Boisot ontzette Leiden in 1574. Vliesridders zijn de ridders van het guldenvlies. 

Het vroedschap van Rotterdam
In de tijd van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden (1588-1795) hadden de steden een eigen stadsregering, oftewel een vroedschap. Je zou het kunnen vergelijken met de huidige burgemeester en wethouders (B&W). Straten die heten naar de leden van de Rotterdamse vroedschap zijn: Bijlwerff, Bisschop, Cleyburg, Cornelis Musch, Nobel, van Paets, Sonmans, Soury, van der Meyde, van Vlooswijk en Vroesen. Het Vroesenpark heette oorspronkelijke Blijdorppark, maar iedereen noemde het Het Vroesenpark. Maar wist je dat we ook straten hebben met namen van Amsterdamse burgervaders, zoals: Bicker, Boreel, van Beuningen en de Graef? 

Oud-Tweede Kamerleden 
Eind 1800/begin 1900 waren er (alweer) mannen, die, net als nu, hun lidmaatschap van de Tweede en/of Eerste Kamer regelmatig afwisselden met een ministerschap. Om er een paar te noemen die voortleven in onze wijk: Borgesius, Donker Curtius, Dresselhuys, Geertsema, Groen van Prinsterer, Heemskerk, Fransen van der Putten, Kappeyne, Kerdijk, Luzac, van Maanen, Mackay, Nolens en Talma. Er zitten er ook een paar namen bij met een verhaal. Je hebt vast wel eens gehoord van het kinderwetje van Van Houten (1874). Abraham Kuyper was Minister-president van 1901 tot 1905 en oprichter van de Vrije Universiteit en de gereformeerde Antirevolutionaire Partij (ARP), die later opgegaan is in het CDA. De Savornin Lohman was de oprichter van de Christelijk Historische Unie (CHU), ook een partij die opgegaan is in het CDA. Troelstra, was de oprichter van de Sociaal Democratische Arbeiders Partij (de latere Partij van de Arbeid, recent Pro Nederland). 

Eindelijk vrouwennamen
De Sint-Agathastraat ligt aan het achterterrein van het voormalige RK Sint Agaath Gesticht, het latere Bergwegziekenhuis, dat inmiddels ook alweer afgebroken is. Daar vinden we nu het Zuster Meyboomhof. Zuster Meyboom was een spraakmakende verpleegkundige. Ze maakte razendsnel carrière tot directrice van het Bergwegziekenhuis. Voor de verpleegkundigen onder onze lezers, ze was één van de oprichters van de verpleegkundige vereniging Nosokomos. Dokter Hekman tenslotte, was geneesheerdirecteur van het Bergwegziekenhuis.

 

In naam van Oranje doe open de poort
De Watergeus ligt aan de wal
De vlootvoogd der Geuzen, hij maakt geen akkoord
Hij vordert den Briel of uw val 
Dat is het bevel van Lumey op mijn eer
En burgers, hier baat nu geen tegenstand meer
De Watergeus komt om den Briel
De Watergeus komt om den Briel